Onze Delta
Onze Delta
Ira von Harras, Directeur ZMf

Zeeland, in het hart van de Zuidwestelijke Delta, is een wereld op zich, waar allerlei componenten die onze samenleving vormgeven samenkomen; stedelijk en landelijk gebied, landbouw, industrie, havens en natuur. Dat alles op het grensvlak tussen land en zee. Met de veranderingen in klimaat en mogelijke zeespiegelstijging staat Zeeland aan de vooravond van het toewerken naar een toekomstbestendiger Zeeland. Hierin past een holistische kijk op de inrichting van onze samenleving en leefomgeving, waarin systemisch denken over circulariteit integraal onderdeel uitmaakt.

De ZMf neemt graag de rol van verbinder op zich, om de koppelingen te kunnen maken tussen verschillende stakeholders, initiatieven en ideeën. Vanuit het motto ‘Waste not, want not’ streeft de ZMf de toepassing van het principe van een circulair gebruik van grond- en reststromen na. Hierbij vindt de ZMf het van belang dat daar waar mogelijk natuurlijke processen en natuurwaarden optimaal benut en ontwikkeld worden.

Wat is een circulaire economie?

Een circulaire economie, ook wel een kringloopeconomie genoemd, is bedoeld om de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren. De natuur is een prachtig voorbeeld van hoe kringlopen efficiënt werken. Een circulair systeem is anders dan ons huidig lineaire systeem waarin (nieuwe) grondstoffen worden omgezet in producten die aan het einde van hun levensduur worden vernietigd, op een alsmaar groeiende afvalhoop terecht komen, of ergens ver van de bron het milieu vervuilen.

‘De producten van vandaag moeten de grondstoffen van morgen worden – voor de prijzen van gisteren.’ Walter Stahel

In een circulaire economie worden gebruikte grondstoffen opnieuw ingezet. En in plaats van eigenaarschap worden items ook als dienst aangeboden. Zo blijft het product eigendom van de industrie en is het aantrekkelijker om deze een lange levensduur te geven, en na afloop weer in te zetten als grondstof. Thomas Rau (Material Matters 2016) noemt dat ‘het faciliteren van de permanente consequenties van onze tijdelijke behoeften door de tijd heen’.

Een circulaire economie is in principe geen nieuwe gedachte, maar is een ontwikkeling die voortbouwt op eerdere verduurzamingsinitiatieven als Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en Cradle to Cradle. Voor de industriële revolutie was het zelfs heel normaal om grondstoffen opnieuw te gebruiken. Het probleem van onbruikbare reststromen ontstond echter toen de mensheid complexe producten begon te produceren, die als gevolg van een complexere samenstelling niet zomaar zijn te hergebruiken. Om de transitie naar een circulaire economie dus echt in gang te zetten, is het nodig om de productieketen vanaf de ontwerpfase anders in te richten. Maar de ZMf kijkt breder dan alleen naar productieprocessen.

Kansen voor circulaire economie in de Zuidwestelijke Delta

De ZMf ziet kansen voor de implementatie van het gedachtengoed van circulaire economie in de Zuidwestelijke Delta, waarbij de behoeften van het stedelijk en landelijk gebied op elkaar zijn afgestemd. Denk hierbij aan het circulair toepassen van technieken en concepten die bijdragen aan het verbinden en versterken van de kwaliteit van de leefomgeving en ecologie van stad, platteland, kust, en gebieden voor landbouw, industrie en havens.